Với người lần đầu nuôi gà tây, tuần đầu thường kết thúc giống nhau: một phần gà con chết mà không có bệnh rõ ràng. Gà tây con khỏe, chỉ là chúng hiểu thức ăn ở đâu kém hơn gà con rất nhiều. Phần lớn hao hụt sớm đến từ điều kiện nuôi, không phải nhiễm bệnh.
Không tìm được thức ăn và nước
Đây là nguyên nhân số một. Gà tây con khó nhìn thấy thức ăn trên chất độn màu tối hoặc trong máng cao, và ở chỗ mới chúng rất lâu mới chịu uống. Sau hai, ba ngày không ăn, chúng yếu đến mức không đứng dậy đi tới máng được.
- Trong 2–3 ngày đầu, rải thức ăn trên giấy, khay phẳng hoặc nắp hộp khắp quây úm.
- Đặt máng uống cạnh thức ăn và dưới đèn. Nhúng mỏ từng con vào nước khi thả vào quây.
- Bật đèn sáng suốt ngày đêm trong hai ngày đầu: gà tây con ăn khi nhìn thấy.
- Vài giờ sau khi thả, kiểm tra diều: con đã ăn có diều đầy và mềm.
Lạnh và chụm đống
Gà tây con bị lạnh sẽ leo lên nhau, và những con ở dưới bị ngạt. Ban đêm và các góc quây là nguy hiểm nhất. Dùng quây úm tròn, không có góc, và giữ 35–37 °C dưới đèn. Nếu gà chen quanh nguồn nhiệt, hãy tăng nhiệt ở đó thay vì treo thêm đèn ở chỗ khác.
Chất độn ướt và gió lùa
Chất độn ướt quanh máng uống làm gà tây con lạnh từ dưới lên và sinh nấm mốc. Nấm mốc gây bệnh nấm phổi: gà há mỏ thở và sụt cân. Thay ngay chỗ ướt và không bao giờ dùng rơm ẩm mốc làm chất độn (về chất độn).
Mất nước sau khi vận chuyển
Nếu gà tây con đi đường xa, hãy cho uống nước trước, một đến hai giờ sau mới cho ăn. Với lô yếu, nước ấm pha glucose hoặc điện giải theo hướng dẫn sẽ giúp ích — nhưng đó là hỗ trợ, không phải điều trị.
Khi đúng là bệnh
Gọi bác sĩ thú y nếu:
- gà vẫn chết sau 7–10 ngày dù điều kiện đã ổn;
- có tiêu chảy, nhất là có máu hoặc màu vàng;
- nghe tiếng thở khò khè, hắt hơi, hoặc thấy sưng quanh mắt;
- nhiều con cùng bị què.
Một mối nguy riêng của gà tây là bệnh đầu đen, lây từ gà ta. Xem bài viết về bệnh đầu đen.
Tỷ lệ chết bao nhiêu là bình thường
Đàn tốt hao hụt 2–3% trong hai tuần đầu. Trên 5%, tìm nguyên nhân ở điều kiện nuôi; trên 10%, gọi bác sĩ thú y gấp. Thêm về các ngưỡng trong tỷ lệ chết ở gia cầm.
Theo dõi hao hụt mỗi ngày
Trong những tuần đầu, điều quan trọng không phải tổng cả tháng mà là hao hụt thay đổi thế nào từng ngày. Trong EggPulse bạn ghi số chết khi kiểm tra đàn hằng ngày và thấy phần trăm trên số gà đã nhập. Mức tăng trong vài ngày hiện ra ngay.
